12. Yargı Paketi son durum: Yeni Yargı Paketi maddeleri ve içeriği neler? IBAN kiralayanlar ve nafaka ödeyenler dikkat! 12. Yargı Paketi maddeleri netleşti!
Adalet Bakanlığı bünyesinde hazırlıkları titizlikle yürütülen ve kamuoyunun odağında yer alan 12. Yargı Paketi için geri sayım hızlandı. Adalet Bakanı Akın Gürlek liderliğindeki teknik heyet tarafından olgunlaştırılan yeni reform paketi, adalet sistemindeki tıkanıklıkları aşmayı ve yargılama sürelerini ciddi oranda düşürmeyi hedefleyerek yeni bir dönemi başlatıyor. Boşanma davalarını hızlandıracak iki aşamalı yargılama modelinden suça sürüklenen çocuklara kadar birçok değişiklik yer alacak.
IBAN MAĞDURLARINA FORMÜL
Son dönemde banka hesaplarını veya IBAN bilgilerini başkalarına kullandırarak farkında olmadan Nitelikli Dolandırıcılık suçuna ortak olan yaklaşık 300 bin vatandaş için 12. Yargı Paketi ile köklü bir usul değişikliğine gidiliyor. Adalet Bakanı Akın Gürlek, "IBAN mağdurlarıyla ilgili bir düzenleme var. TCK 145. maddede bir düzenleme yapıyoruz" diyerek reformun şifrelerini verdi. Bilişim sistemleri vasıtasıyla işlenen nitelikli dolandırıcılık davaları, ağır ceza mahkemelerinin iş yükünü hafifletmek adına asliye ceza mahkemelerine devredilecek. Bu gelişme ile dosyaların uzlaşma kapsamına alınması öngörülüyor.
SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUKLAR İÇİN 1'E 1 İNFAZ
Cezasızlık algısını tamamen ortadan kaldırmayı amaçlayan Bakanlık, suça sürüklenen çocukların infaz rejimini baştan yazıyor. Özellikle 15-18 yaş aralığındaki çocukların adam öldürme, nitelikli yağma veya ağır yaralama gibi fiillerinde mevcut sistemdeki 1-2 günlük sembolik yatar sürelerinin ortadan kalkması bekleniyor. Bakan Gürlek, "15 ve 18 yaş aralığındaki çocuklara adam öldürme gibi bazı eylemlerden dolayı verilen cezalar bakımından yetişkinlerle aynı oranda ceza verilmesi yönünde düzenleme yaptık. Normalde 1'e 1 infaz düzenlemesi olacak" diyerek çocuk suçlarında hapis kalış sürelerinin artırılacağını ilan etti. Kahramanmaraş'taki okul saldırısı gibi örneklerin tekrarlanmaması adına, ruhsatlı silahlarını çocukların erişebileceği şekilde korumasız muhafaza eden ve dikkat yükümlülüğüne aykırı davranan ebeveynlere de doğrudan cezai yaptırım geliyor.
UZUN SÜREN DAVALARA "HEDEF SÜRE" VE 3" AY" SINIRI
Özellikle 8 ila 10 yıl arasında süren hukuk ve ticaret davalarına karşı yeni bir sistem hazırlanıyor. Yeni düzenlemeyle birlikte dava türlerine göre belirli hedef süreler oluşturulacak ve süreci gereksiz uzatanlara yaptırım uygulanacak. Ayrıca duruşmalar, haklı ve yazılı bir gerekçe sunulmadıkça 3 aydan uzun süreye ertelenemeyecek. Hakimler, hukuki konunun bizzat tespiti için artık bilirkişi raporuna başvuramayacak.
100 BİNİ AŞKIN HOBİ BAHÇESİ DAVASINA YASAL ÇÖZÜM
Yargı Paketi'nin en büyük sürprizlerinden biri, tarım arazilerine izinsiz inşa edilen yapılar nedeniyle tıkanma noktasına gelen hobi bahçesi davaları oldu. Cumhurbaşkanlığı talimatıyla yürütülen çalışma kapsamında, sayısı 100 bini aşan kaçak yapılaşma ve hobi bahçesi ihtilaflı dosyaları yasal bir zemine oturtularak mülkiyet ve çevre cezalarındaki belirsizlikler giderilecek.
SÜRESİZ NAFAKA DÖNEMİ BİTİYOR
Aile hukukunda yıllardır tartışılan süresiz nafaka uygulaması esnetiliyor. Yeni taslağa göre nafaka ödemelerine en az 5 yıl alt sınır getirilmesi gündemde. Uzun süreli evliliklerde ise nafaka süresinin belirlenmesinde hakimlere evlilik süresinin yarısını (Örn: 16 yıllık evliliğe en fazla 8 yıl nafaka) esas alma yetkisi tanınacak. Boşanma süreçlerini kısaltmak için "iki aşamalı yargılama" modeline geçiliyor. Mahkemeler ilk aşamada boşanma ve velayet kararını hızla bağlayacak; mal paylaşımı ve tazminat gibi süreci uzatan ihtilaflar ise ayrı bir dava dosyası üzerinden yürütülecek. Ayrıca duruşma araları haklı bir gerekçe sunulmadıkça 3 ayı geçemeyecek, hakimler hukuki konularda bilirkişi raporu isteyemeyecek.
GÜNDÜZ KUŞAĞI PROGRAMLARINA HUKUKİ AYAR
Toplumsal düzeni ve aile yapısını olumsuz etkilediği gerekçesiyle şikayet alan televizyonlardaki gündüz kuşağı programlarına yönelik yeni hukuki denetim mekanizmaları 12. Yargı Paketi taslağına dahil edildi. Aile kurumunun korunması amacıyla RTÜK mevzuatına ek olarak adli süreçleri ve kişisel verilerin ifşasını engelleyecek yeni yaptırımlar masada bulunuyor.
12. YARGI PAKETİ'NDE GENEL AF VEYA İNFAZ İNDİRİMİ VAR MI?
Sosyal medyada yayılan spekülasyonların aksine, 12. Yargı Paketi teknik taslağında herhangi bir genel af, kısmi af ya da genel mahkum kitlesine yönelik geniş kapsamlı bir infaz indirimi yer almıyor. Çalışmalar tamamen ceza adaletinin etkinliğini artırmaya odaklı yürütülüyor.
12. YARGI PAKETİ NE ZAMAN MECLİS'E GELECEK VE ÇIKACAK?
Adalet Bakanlığı bürokratlarının üzerinde çalıştığı yasa teklifi taslağının son rötuşların ardından kısa süre içinde TBMM Başkanlığı'na sunulması bekleniyor. Meclis Adalet Komisyonu görüşmelerinin ardından TBMM Genel Kurulu'nda oylanacak teklif, Resmi Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe girecek.