Cezaevlerinden şaşırtan tablo…Sessiz dönüşüm rakamlara yansıdı

İstanbul’da adliye binasında yaşanan silahlı saldırı girişiminde olayın seyrini değiştiren kritik müdahale kamuoyunda günlerdir konuşuluyor.

Açık ceza infaz kurumunda bulunan bir hükümlünün soğukkanlı ve cesur müdahalesiyle olayın daha ağır sonuçlar ortaya çıkarmasını engellemesi, ceza infaz sistemine dair önemli bir gerçeği yeniden gündeme taşıdı.

Bu doğrultuda, açık ceza infaz kurumlarında uygulanan eğitim ve rehabilitasyon modellerinin sonucu olarak ortaya dikkat çekici veriler ortaya çıktı.

Ceza infaz kurumlarında her kademede eğitim-öğretim imkânı sunulurken, kurumlarda 972 öğretmen görev yapıyor; 77 bin 863 hükümlü ve tutuklu eğitim programlarına katılıyor. Açılan kurslar sayesinde 2024’te 3.575, 2025 yılında 5.191 kişi okuma-yazma öğrendi. Ortaokul ve lise düzeyinde eğitim görenlerin sayısı 65 bin 639’ye ulaşırken, 10 bin 280 kişi üniversite eğitimine devam ediyor. Ayrıca 35 yüksek lisans ve 13 doktora öğrencisi yükseköğrenimlerini sürdürüyor.

ADALET MESLEKİ EĞİTİM MERKEZLERİNDE 17.244 KİŞİYE BELGE

Milli Eğitim Bakanlığı ile iş birliği kapsamında ülke genelindeki 67 Adalet Mesleki Eğitim Merkezinde 1.636 hükümlü ve tutuklu eğitim alıyor; bugüne kadar 17.244 kişiye kalfalık, ustalık ve usta öğreticilik belgesi verildi.

Diğer yandan 6 Çok Programlı Anadolu Lisesinde 260 kişi eğitim görürken, ceza infaz kurumlarında 2025 yılında yürütülen 16.100 halk eğitim kursundan 235 bini aşkın kursiyer eğitim aldı.

MANEVİ REHBERLİK: 976 VAİZ, 145 HAFIZ

Eğitim faaliyetleri, manevi rehberlik hizmetleriyle de destekleniyor. Diyanet İşleri Başkanlığı iş birliğiyle yürütülen çalışmalarda ceza ve infaz kurumlarında 976 vaiz görev yaparken, hafızlık çalışmalarında 145 hafız bulunuyor.

BAĞIMLILIKLA MÜCADELEDE YENİ MODEL

Uyuşturucu madde bağımlılığıyla mücadelede ise profesyonel kadrolarla yapılandırılmış Rehberlik ve Rehabilitasyon İnfaz Kurumları üzerinden etkin bir iyileştirme modeli yürütülüyor. İlk adım olarak Adana Rehberlik ve Rehabilitasyon Kapalı İnfaz Kurumu 30 Ekim 2024’te, Adana Rehberlik ve Rehabilitasyon Açık İnfaz Kurumu ise 15 Ağustos 2025’te hükümlü kabulüne başladı.

Bakanlık, bu modelin önümüzdeki dönemde Adana Suluca Açık, Bolu ve Bakırköy Kadın Ceza İnfaz Kurumlarında da hayata geçirileceğini bildirdi.

Ayrıca Yargı Reformu Strateji Belgesi doğrultusunda, rehabilitasyona uygun müstakil infaz kurumlarının yaygınlaştırılacağı; bağımlılıkla mücadeleyi esas alan “bütüncül iyileştirme” yaklaşımının güçlendirileceği kaydedildi.

PSİKOSOSYAL DESTEK: 2025’TE 1 MİLYON 500 BİNİN ÜZERİNDE BİREYSEL GÖRÜŞME

Toplumsal rehabilitasyonun önemli ayaklarından biri olan psikososyal destek hizmetlerinde de yüksek bir kapasiteye ulaşıldı. 2025 yılında 1 milyon 500 binin üzerinde psikososyal bireysel görüşme yapılarak hükümlü ve tutukluların iyi hâl süreçleri kesintisiz takip edildi. Hükümlü ve tutuklu aileleriyle 54 bin 363 görüşme gerçekleştirilirken, 2.033 grup oturumu düzenlendi ve 22 bin 83 kişi bu çalışmalara katıldı. Sosyo-kültürel ve sportif faaliyetlere ise 2 milyon 400 binin üzerinde katılım sağlandı.

Bağımlılıkla mücadele kapsamında ise bireysel/grup görüşmeleri, seminer ve konferanslarla bugüne kadar 270 bin 852 kişiye ulaşıldı; ayrıca aile seminerleriyle 6.074 aile ile görüşme yapıldı.

İŞYURTLARI: YILDA ORTALAMA 70 BİN KİŞİ ÇALIŞIYOR

İnfaz sonrası hayata uyumu güçlendiren en kritik başlıklardan biri olan meslek edindirme ve üretim faaliyetleri, İşyurtları Kurumu aracılığıyla yürütülüyor. “Üretimin hiç durmadığı bir fabrika” düzeniyle çalışan 377 İşyurdu Müdürlüğü bünyesinde 200’den fazla iş kolunda ve 4 bin atölye/tesiste faaliyet sürdürülüyor. Bu tesislerde her yıl ortalama 70 bin hükümlü ve tutuklu çalışarak mesleki beceri kazanıyor.